# Słownik pojęć — spoko.space

Po ludzku o słowach, które wracają w wycenach, audytach i Search Console — pisane z projektów, nie ze specyfikacji.

**Canonical:** https://spoko.space/pl/slownik/
**Language:** pl
**Count:** 20 pojęć

---

Każde pojęcie poniżej ma odpowiednik w czystym Markdownie pod tym samym adresem z sufiksem `.md`.

## Dostępność {#dostępność}

Czego wymagają standardy, co sprawdzi za ciebie narzędzie, a co tylko człowiek.

- [WCAG](https://spoko.space/pl/slownik/wcag/): WCAG to standard W3C opisujący, jak zrobić stronę używalną dla osób z niepełnosprawnościami. Ma trzy poziomy zgodności — A, AA i AAA — a tym, którego realnie żądają przepisy, przetargi i umowy z dużymi firmami, jest AA. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/wcag.md
- [współczynnik kontrastu](https://spoko.space/pl/slownik/wspolczynnik-kontrastu/): Współczynnik kontrastu to zmierzona różnica jasności między tekstem a tłem, w skali od 1:1 do 21:1. WCAG wymaga co najmniej 4,5:1 dla zwykłego tekstu, 3:1 dla dużego i 3:1 dla tych części kontrolki, które niosą informację o tym, czym ona jest. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/wspolczynnik-kontrastu.md

## Wydajność {#wydajność}

Liczby, które Google mierzy na prawdziwych wizytach, i to, co realnie je poprawia.

- [CDN](https://spoko.space/pl/slownik/cdn/): CDN to sieć serwerów rozsianych po świecie, które trzymają kopie twojej strony i odpowiadają odwiedzającemu z najbliższego punktu. Usuwa dystans między odwiedzającym a serwerem źródłowym — i tylko to. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/cdn.md
- [CLS](https://spoko.space/pl/slownik/cls/): CLS punktuje to, jak bardzo strona skacze w trakcie ładowania, w skali bez jednostki, gdzie 0,1 lub mniej to dobry wynik. Liczy się każdy element, który przesuwa się bez udziału odwiedzającego, ważony odległością i zajmowaną częścią ekranu. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/cls.md
- [Core Web Vitals](https://spoko.space/pl/slownik/core-web-vitals/): Core Web Vitals to trzy wskaźniki, które Google zbiera z prawdziwych wizyt w Chrome: LCP dla ładowania, INP dla reakcji na kliknięcie i CLS dla stabilności układu. Adres zalicza je, gdy 75% wizyt mieści się w progu „dobrze”. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/core-web-vitals.md
- [INP](https://spoko.space/pl/slownik/inp/): INP mierzy, ile czasu mija od kliknięcia, dotknięcia albo naciśnięcia klawisza do chwili, gdy widać reakcję. Dobry wynik to 200 milisekund lub mniej. W marcu 2024 zastąpił FID i — inaczej niż tamten — patrzy na każdą interakcję, nie tylko pierwszą. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/inp.md
- [LCP](https://spoko.space/pl/slownik/lcp/): LCP mierzy moment, w którym dorysowuje się największy element widoczny na ekranie — zwykle zdjęcie w nagłówku albo sam nagłówek. Google uznaje za dobry wynik 2,5 sekundy lub mniej, liczony z prawdziwych wizyt na 75. percentylu. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/lcp.md

## SEO i wyszukiwarki AI {#seo-i-wyszukiwarki-ai}

Jak strona jest znajdowana i cytowana — przez wyszukiwarkę i przez model.

- [adres kanoniczny](https://spoko.space/pl/slownik/adres-kanoniczny/): Adres kanoniczny to adres, który strona wskazuje jako prawdziwy dla swojej treści, żeby wyszukiwarka docierająca do niej inną drogą zaindeksowała wskazaną wersję. To mocna podpowiedź, a nie polecenie — Google może wybrać inaczej. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/adres-kanoniczny.md
- [AEO](https://spoko.space/pl/slownik/aeo/): AEO to praca nad tym, żeby strona nadawała się na źródło dla systemów odpowiadających wprost — asystentów AI i podsumowań w wyszukiwarce — a nie tylko listujących linki. Cel przesuwa się z bycia klikniętym na bycie poprawnie zacytowanym i podpisanym. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/aeo.md
- [dane strukturalne](https://spoko.space/pl/slownik/dane-strukturalne/): Dane strukturalne to blok faktów czytelnych dla maszyn, dołożony do strony — czym jest, kto ją napisał, ile coś kosztuje — zapisany słownikiem schema.org, zwykle jako JSON-LD. Wyszukiwarki czytają go, żeby zrozumieć stronę, a czasem ozdobić wynik. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/dane-strukturalne.md
- [Google Search Console](https://spoko.space/pl/slownik/google-search-console/): Search Console to bezpłatne narzędzie, w którym Google raportuje, co wie o twojej stronie: przy jakich zapytaniach ją pokazał, na której pozycji, które podstrony ma w indeksie, a których nie, i co jego robot uznał za problem. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/google-search-console.md
- [hreflang](https://spoko.space/pl/slownik/hreflang/): Hreflang mówi wyszukiwarce, że dwie podstrony to ten sam dokument w różnych językach. Działa wyłącznie wtedy, gdy obie strony wskazują na siebie nawzajem i każda wskazuje też samą siebie — jednostronny zestaw jest odrzucany w całości. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/hreflang.md
- [llms.txt](https://spoko.space/pl/slownik/llms-txt/): llms.txt to plik w Markdownie w katalogu głównym serwisu, listujący jego ważne podstrony z jednym zdaniem o każdej, pomyślany do czytania przez modele językowe, a nie przez przeglądarki. To propozycja społeczności, nie standard, do którego zobowiązał się jakikolwiek crawler. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/llms-txt.md

## Technologia {#technologia}

Słowa z wyceny: co znaczą, ile kosztują i kiedy są złym wyborem.

- [Astro](https://spoko.space/pl/slownik/astro/): Astro to framework, który renderuje podstrony do HTML-a w trakcie budowania i nie wysyła żadnego JavaScriptu, dopóki komponent o to nie poprosi. Interaktywne kawałki deklaruje się pojedynczo jako wyspy, więc strona wiezie kod tylko dla nich. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/astro.md
- [CMS](https://spoko.space/pl/slownik/cms/): CMS to oprogramowanie pozwalające zmieniać stronę bez dotykania kodu. Pod tym słowem kryją się trzy osobne zadania — edytowanie, przechowywanie i wyświetlanie treści — a większość sporów o wybór CMS-a jest sporem o to, którego z nich potrzebujesz. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/cms.md
- [headless CMS](https://spoko.space/pl/slownik/headless-cms/): Headless CMS przechowuje treść i pozwala ją edytować, ale nie rysuje strony. Podstrony buduje coś innego, co czyta treść przez API — dzięki czemu narzędzia do edycji i warstwę wizualną można wymieniać niezależnie od siebie. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/headless-cms.md
- [Laravel](https://spoko.space/pl/slownik/laravel/): Laravel to framework PHP do budowania aplikacji webowych — tych z kontami, uprawnieniami, bazą danych i pracą wykonywaną w tle. Dostarcza części, których potrzebuje każda aplikacja, żeby nie pisać ich od nowa w każdym projekcie. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/laravel.md
- [SSG](https://spoko.space/pl/slownik/ssg/): SSG to budowanie wszystkich podstron do gotowych plików HTML, zanim ktokolwiek wejdzie na stronę. Żądanie obsługuje wtedy serwer plików, a nie kod, zapytanie do bazy i szablon składany na miejscu przy każdej wizycie. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/ssg.md
- [Vue](https://spoko.space/pl/slownik/vue/): Vue to javascriptowy framework do budowania interfejsów z komponentów, których widok aktualizuje się sam, gdy zmienią się dane. Może prowadzić całą aplikację albo jeden widżet na stronie, która poza nim jest zwykłym HTML-em. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/vue.md

## Prawo i obowiązki {#prawo-i-obowiązki}

Co obowiązuje właściciela strony, od kiedy i kogo naprawdę dotyczy.

- [Europejski Akt o Dostępności](https://spoko.space/pl/slownik/europejski-akt-o-dostepnosci/): Europejski Akt o Dostępności to dyrektywa UE wymagająca, żeby wybrane produkty i usługi — w tym handel elektroniczny — były dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Krajowe przepisy obowiązują od 28 czerwca 2025, a dla stron odniesieniem jest WCAG 2.1 na poziomie AA. — Markdown: https://spoko.space/pl/slownik/europejski-akt-o-dostepnosci.md