headless CMS

Co to jest headless CMS

Headless CMS to CMS, który trzyma treść, ale nie rysuje strony. Zwykły CMS robi obie rzeczy naraz. Headless kończy na pierwszej: treść wychodzi przez API, a stronę buduje coś innego, czyli generator statyczny, aplikacja albo klient mobilny.

To słowo opisuje układ, nie produkt. WordPress staje się headless w chwili, gdy przestajesz używać jego szablonów i zaczynasz czytać jego REST API, i z tą wersją spotykam się najczęściej.

Co headless CMS daje

Pozwala zostawić tę część, której ludzie są nauczeni, i wymienić tę, która jest wolna. Redakcja zostaje na miejscu, z tym samym loginem, tymi samymi ekranami i tym samym obiegiem pracy, a podstrony przebudowuje coś, co produkuje zwykły HTML.

To cała obietnica i jest uczciwa. To także miejsce, z którego bierze się większość rozczarowań, więc następna sekcja jest ważniejsza od tej.

Co się przy tym psuje

Wszystko, co CMS robił w trakcie rysowania strony, nie ma już gdzie mieszkać. Każdy taki kawałek trzeba zbudować świadomie.

Podgląd. „Zobacz szkic” działał, bo to CMS rysował stronę. Kiedy przestaje, podgląd staje się funkcją, którą ktoś musi napisać.

Formularze. Formularz kontaktowy był wtyczką, która go rysowała i odbierała zgłoszenie. Teraz formularz należy do front-endu, a zgłoszenie musi odebrać coś innego.

Wyjście SEO. Metatagi, canonical, sitemapa i dane strukturalne w większości pochodziły z wtyczki SEO wstrzykującej je do <head> szablonu. Nic z tego nie dociera do front-endu, który nigdy nie ładuje szablonu, a odbudowanie tego nie jest opcjonalne.

Wtyczki w ogóle. Wszystko, czego wartością było „pojawia się na stronie”, znika. Wszystko, czego wartością jest „zarządza danymi”, zostaje.

Robiłem to na oba sposoby. W jednym projekcie WordPress został dokładnie taki, jaki był, i przeniósł się tylko front-end. W innym katalog przeszedł do własnego panelu, bo model treści przerósł to, co da się wyrazić wpisami i polami dodatkowymi bez rysowania schematu.

Czym headless CMS nie jest

Headless CMS nie jest automatycznie szybszy. Szybki jest build statyczny przed nim, a headless odpytywany na żywo przy każdym żądaniu potrafi być wolniejszy niż szablon, który zastąpił. Nie jest też brakiem CMS-a: ktoś dalej gdzieś edytuje te słowa, a udawanie inaczej kończy się stroną, w której do poprawy literówki potrzebny jest programista.